Międzynarodowy Dzień Walki z Rakiem. Profilaktyka ma kluczowe znaczenie

4 lutego obchodzony jest Światowy Dzień Walki z Rakiem (World Cancer Day). Święto zostało ustanowione w 2000 roku podczas Światowego Szczytu Walki z Rakiem w Paryżu i ma na celu zwiększanie świadomości społecznej na temat chorób nowotworowych, ich profilaktyki oraz znaczenia wczesnej diagnostyki.

Nowotwory złośliwe stanowią jedną z głównych przyczyn zgonów w Polsce. Według danych za 2019 rok odpowiadały one za 25,7 proc. zgonów mężczyzn oraz 23,2 proc. zgonów kobiet. Choroby nowotworowe są istotnym problemem zdrowotnym szczególnie w grupie osób w wieku 25–64 lata. W populacji kobiet nowotwory od kilku lat pozostają najczęstszą przyczyną zgonów przed 65. rokiem życia.

Światowy Dzień Walki z Rakiem jest okazją do przypomnienia, jak istotną rolę w ograniczaniu zachorowań i zgonów odgrywa profilaktyka.

W zapobieganiu chorobom nowotworowym wyróżnia się trzy obszary działań:

- profilaktykę pierwotną

- profilaktykę wtórną

- prewencję trzeciorzędową 

Zdaniem ekspertów najważniejszą rolę odgrywa profilaktyka pierwotna, która dotyczy osób zdrowych i ma na celu zmniejszenie ryzyka zachorowania na nowotwór.

Do podstawowych narzędzi prewencji pierwotnej należą m.in. edukacja zdrowotna, promocja tzw. czujności onkologicznej oraz propagowanie zdrowego stylu życia.

W 1987 roku po raz pierwszy opublikowano Europejski Kodeks Walki z Rakiem, który stanowi zbiór praktycznych zaleceń dotyczących profilaktyki nowotworowej. Główne przesłanie Kodeksu podkreśla, że prowadzenie zdrowego trybu życia może znacząco poprawić ogólny stan zdrowia oraz zmniejszyć ryzyko zachorowania na nowotwory złośliwe.

Szacuje się, że nawet połowie zachorowań na nowotwory można zapobiec, stosując się do zaleceń zawartych w Kodeksie.

Zalecenia Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem

- Nie pal i unikaj dymu tytoniowego.

- Utrzymuj prawidłową masę ciała i bądź aktywny fizycznie.

- Przestrzegaj zasad zdrowego odżywiania.

- Ogranicz spożycie alkoholu.

- Unikaj nadmiernej ekspozycji na promieniowanie słoneczne.

- Chroń się przed substancjami rakotwórczymi w miejscu pracy.

- Zadbaj o ochronę przed radonem.

- Karm piersią i unikaj nieuzasadnionej hormonalnej terapii zastępczej.

- Szczep dzieci przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B oraz HPV.

- Regularnie uczestnicz w badaniach przesiewowych.

- Świadomość i profilaktyka mają znaczenie

Światowy Dzień Walki z Rakiem to czas solidarności z pacjentami onkologicznymi, ale również moment, by zwrócić uwagę na własne zdrowie, objawy chorób nowotworowych oraz znaczenie regularnych badań profilaktycznych.

Więcej informacji na temat profilaktyki onkologicznej dostępnych jest na stronach instytucji zajmujących się ochroną zdrowia i edukacją zdrowotną.