Światowy Dzień Pizzy obchodzony 17 stycznia. Historia, zwyczaje i domowy przepis

17 stycznia obchodzony jest Światowy Dzień Pizzy, czyli nieformalne święto jednego z najbardziej rozpoznawalnych dań na świecie. Choć pizza kojarzona jest przede wszystkim z kuchnią włoską, od wielu lat obecna jest również w codziennym menu Polaków i na stałe wpisała się w krajobraz współczesnej kultury kulinarnej.

Data 17 stycznia nie jest przypadkowa. Tego dnia we Włoszech przypada wspomnienie św. Antoniego Opata, uznawanego za patrona piekarzy oraz pizzaioli, czyli rzemieślników zajmujących się tradycyjnym wypiekiem pizzy. Z tym właśnie dniem wiązana jest geneza Światowego Dnia Pizzy, który szczególnie silnie akcentowany jest w Neapolu – mieście uznawanym za kolebkę klasycznej pizzy.

Pizza w swojej pierwotnej postaci była prostym daniem przygotowywanym z kilku podstawowych składników. Przez lata ewoluowała, zyskując różne formy i lokalne odmiany, jednak jej istota pozostała niezmienna. Od początku była potrawą codzienną, przeznaczoną do wspólnego spożywania, co do dziś uznawane jest za jeden z elementów jej popularności.

Znaczenie pizzy dla światowej kultury kulinarnej zostało oficjalnie docenione w 2017 roku, gdy tradycyjna sztuka wypieku pizzy neapolitańskiej została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Wyróżnienie to nie dotyczy samego dania, lecz rzemiosła, wiedzy oraz technik przygotowania pizzy, przekazywanych z pokolenia na pokolenie.

W Polsce pizza zaczęła pojawiać się stosunkowo późno, bo dopiero w latach 70. XX wieku. Za symboliczny moment jej obecności w polskiej gastronomii uznaje się otwarcie jednej z pierwszych pizzerii w połowie tej dekady. Początkowo była traktowana jako kulinarna nowość i często odbiegała od włoskiego pierwowzoru, jednak stopniowo zyskiwała zainteresowanie klientów.

Wyraźny wzrost popularności pizzy w Polsce nastąpił po 1989 roku. Od tego czasu pizzerie zaczęły pojawiać się także w mniejszych miejscowościach, a pizza stała się jednym z najczęściej wybieranych dań zarówno na co dzień, jak i przy okazji spotkań towarzyskich. Wśród najpopularniejszych wariantów w Polsce od lat wymienia się klasyczną margheritę, pizzę pepperoni, capricciosę, cztery sery oraz pizzę hawajską.

Dla osób, które chcą uczcić Światowy Dzień Pizzy w domowych warunkach, przygotowanie pizzy nie wymaga specjalistycznego sprzętu. Poniżej przedstawiamy prosty, klasyczny przepis na pizzę pieczoną w domowym piekarniku.

Składniki na jedną dużą pizzę:

- 250 g mąki pszennej (typ 00 lub 450),

- 150 ml letniej wody,

- 7 g suchych drożdży,

- 1 łyżka oliwy z oliwek,

- 1/2 łyżeczki soli.

Dodatkowo:

- przecier pomidorowy lub passata,

- ser mozzarella,

- ulubione dodatki.

Sposób przygotowania:

Do miski wsypać mąkę, drożdże i sól, a następnie wymieszać suche składniki. Dodać wodę oraz oliwę i wyrobić elastyczne, gładkie ciasto. Gotowe ciasto przykryć i odstawić w ciepłe miejsce na około 60 minut, aż podwoi swoją objętość. Po wyrośnięciu ciasto rozciągnąć lub rozwałkować na cienki placek, posmarować sosem pomidorowym, dodać ser oraz wybrane dodatki. Pizzę piec w maksymalnie nagrzanym piekarniku, w temperaturze 240–250 stopni Celsjusza, przez około 8–12 minut, aż brzegi się zarumienią.

Wskazówka: 

Aby uzyskać bardziej chrupiący spód, warto nagrzać blachę lub kamień do pizzy razem z piekarnikiem i włożyć pizzę na gorącą powierzchnię. Jeśli ciasto jest trudne do rozciągania, dobrze jest pozwolić mu odpocząć kilka minut przed formowaniem.

W kalendarzach kulinarnych funkcjonują obecnie dwie daty związane z tym daniem – obok Światowego Dnia Pizzy obchodzonego 17 stycznia, 9 lutego wskazywany jest jako Międzynarodowy Dzień Pizzy. W ten sposób Światowy Dzień Pizzy pozostaje spokojnym pretekstem do przypomnienia historii dania, które z lokalnej tradycji stało się częścią codzienności w wielu krajach, także w Polsce, a czytelnikom można po prostu życzyć smacznego Dnia Pizzy.

Zbigniew Dymiński, Redakcja Sieradz To MY, Fot. Konrad Masłowski